بررسی پویایی‌های میان نااطمینانی کسری بودجه و رشد اقتصادی در ایران: کاربردی از آنالیز موجک پیوسته

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد اقتصاد نظری، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

10.22034/jepr.2025.144234.1293

چکیده

درک رابطه میان نااطمینانی کسری بودجه و رشد اقتصادی برای اقتصادهای وابسته به منابع طبیعی مانند ایران که با نوسان شدید درآمدی و بی‌ثباتی ساختاری مواجه‌اند، اهمیت زیادی دارد. این نااطمینانی با ایجاد محیطی غیرقابل‌پیش‌بینی برای فعالان اقتصادی، تصمیم‌گیری‌های کلان در زمینه سرمایه‌گذاری و مصرف را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. از سوی دیگر، تحولات بخش حقیقی نیز با اثرگذاری بر درآمدها و هزینه‌های دولت، می‌تواند به تشدید نااطمینانی بودجه منجر شود. پژوهش حاضر باهدف واکاوی این رابطه دوسویه، به بررسی پویایی‌های میان نااطمینانی تراز عملیاتی بودجه و رشد اقتصادی حقیقی در دوره فصلی ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۱ می‌پردازد. برای این منظور، از روش‌شناسی نوین تبدیل موجک پیوسته و تحلیل در حوزه زمان - فرکانس بهره گرفته شده است. یافته‌های کلیدی، وجود یک رابطه نامتقارن و حساس به چرخه تجاری را نشان می‌دهد: در دوره‌های رونق، به‌ویژه رونق نفتی، رشد اقتصادی به تشدید نااطمینانی بودجه در آینده منجر می‌شود؛ در مقابل، طی دوره‌های رکود و تحریم، این نااطمینانی به عاملی بازدارنده برای سرمایه‌گذاری تبدیل شده و رکود را تعمیق می‌بخشد. این دینامیسم، یک تله بی‌ثباتی را آشکار می‌سازد که در آن، اقتصاد میان رشد ناپایدار و رکود عمیق نوسان می‌کند. در نهایت، در افق بلندمدت، هیچ رابطه معنادار آماری میان این دو متغیر یافت نشد که نشان می‌دهد این نوسانات چرخه‌ای، مسیر رشد بلندمدت اقتصاد را تعیین نمی‌کنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

یادداشت

این مقاله مستخرج از پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد نویسنده اول است.

 

مراجع

Aguiar-Conraria, L., & Soares, M. J. (2011). Oil and the macroeconomy: Using wavelets to analyze old issues. Empirical Economics, 40(3), 645–655. https://doi.org/10.1007/s00181-010-0372-3
Alavi Bajgani, S. A., Peykarjou, K., Hojabr Kiani, K., & Torabi, T. (2019). Explaining the effects of fiscal policy and budget deficit on economic growth in Iran: Asymmetry and non-linearity. Quarterly Journal of Applied Economics, 10(1), 35–47. https://DOI: 10.22084/aes.2020.19634.2912  [In Persian].
Alesina, A., & Perotti, R. (1996). Fiscal adjustments in OECD countries: Composition and macroeconomic effects. IMF Staff Papers, 43(2), 210–248. https://doi.org/10.2307/3867280
Alesina, A., Campante, F. R., & Tabellini, G. (2008). Why is fiscal policy often procyclical? Journal of the European Economic Association, 6(5), 1006–1036.   `    https://doi.org/10.1162/jeea.2008.6.5.1006
Al-Sawaie, K. M., Abbas, N. A., HabesAlmajali, A., Alrawashdeh, H. M., Al-Smeiran, M. M., Haddad, F., & Zhou, W. (2025). Analyzing the relationship between the budget deficit and macroeconomics variables. Applied Mathematics & Information Sciences, 19(1), 233–243. https://doi.org/10.18576/amis/190124
Auty, R. M. (2001). Resource abundance and economic development. Oxford University Press for UNU-WIDER.
Barro, R. J. (1974). Are government bonds net wealth? Journal of Political Economy, 82(6), 1095–1117. https://doi.org/10.1086/260266
Becker, T. (1995). Budget deficits, tax risk and consumption (Working Paper Series in Economics and Finance No. 74). Stockholm School of Economics.             https://www.hhs.se/contentassets/f03b29538e1a4731a5c689182314e366/wp0074.pdf
Boariu, A., & Bilan, I. (2007). Inflationary effects of budget deficit financing in contemporary economies. The Scientific Annals of "Alexandru Ioan Cuza" University of Iasi. Economic Sciences, 54, 11–15. https://anale.feaa.uaic.ro/anale/resurse/2_Boariu_Bilan.pdf
Bogdanov, B. (2010). Cyclicality of fiscal policy over the business cycle: An empirical study on developed and developing countries (Working Paper No. 182). National Bank of Belgium. https://www.nbb.be/doc/ts/publications/wp/wp182en.pdf
Calvo, G. A. (1988). Servicing the public debt: The role of expectations. The American Economic Review, 78(4), 647–661. https://www.jstor.org/stable/1831869
Catão, L. A. V., & Terrones, M. E. (2005). Fiscal deficits and inflation. Journal of Monetary Economics, 52(3), 529–554. https://doi.org/10.1016/j.jmoneco.2004.06.003
Ciaffi, G., Deleidi, M., & Capriati, M. (2024). Government spending, multipliers, and public debt sustainability: An empirical assessment for OECD countries. Economia Politica, 41(2), 521–542. https://doi.org/10.1007/s40888-023-00293-2
Demirel, B., Erdem, C., & Eroğlu, İ. (2017). The crowding out effect from the European debt crisis perspective: Eurozone experience. International Journal of Sustainable Economy, 9(1), 1–18. https://doi.org/10.1504/IJSE.2017.081180
Dixit, A. K., & Pindyck, R. S. (1994). Investment under uncertainty. Princeton University Press.
Durand-Lasserve, O., & Karanfil, F. (2023). Fiscal policy in oil and gas-exporting economies: Good times, bad times and ugly times. Energy Economics, 126, Article 106987.        https://doi.org/10.1016/j.eneco.2023.106987
Elmendorf, D. W. (2013). The effects of automatic stabilizers on the federal budget as of 2013. Congressional Budget Office. https://www.cbo.gov/publication/44263
Epaphra, M. (2017). Analysis of budget deficits and macroeconomic fundamentals: A VAR-VECM approach. Journal of Economics and Management, 30(4), 20–57.      https://doi.org/10.22367/jem.2017.30.02
Farahbakhsh, N., & Farzin-vash, A. (2009). The effect of budget deficit on current account deficit and economic growth. Tahghighat-e Eghtesadi (The Iranian Journal of Economic Research), 44(3), 111–136. https://jte.ut.ac.ir/article_20043.html [In Persian].
Farge, M. (1992). Wavelet transforms and their applications to turbulence. Annual Review of Fluid Mechanics, 24(1), 395–458. https://doi.org/10.1146/annurev.fl.24.010192.002143
Farooq, A., & Yasmin, B. (2017). Fiscal policy uncertainty and economic growth in Pakistan: Role of financial development indicators. Journal of Economic Cooperation and Development, 38(2), 1–22. http://www.sesric.org/jecd/jecd_articles/ART16102601-2.pdf
Fernandez-Villaverde, J., Guerrón-Quintana, P., Rubio-Ramírez, J. F., & Uribe, M. (2015). Risk matters: The real effects of volatility shocks. American Economic Review, 105(10), 2530–2561. https://doi.org/10.1257/aer.20110376
Friedman, M. (1977). Nobel lecture: Inflation and unemployment. Journal of Political Economy, 85(3), 451–472. https://doi.org/10.1086/260579
Frankel, J. A. (2012). The natural resource curse: A survey of diagnoses and some prescriptions. In R. Arezki, T. Gylfason, & A. Sy (Eds.), Beyond the curse: Policies to harness the power of natural resources (pp. 1–28). International Monetary Fund.             https://www.imf.org/external/np/seminars/eng/2012/afrfin/pdf/Frankel.pdf
Goulas, E., & Zervoyianni, A. (2012). Growth, deficits and uncertainty in a panel of 28 countries (SERPS Working Paper No. 2012011). University of Sheffield.     https://www.sheffield.ac.uk/economics/research/serps/articles/2012011
Goulas, E., & Zervoyianni, A. (2013). Growth, deficits and uncertainty: Theoretical aspects and empirical evidence from a panel of 27 countries. The Quarterly Review of Economics and Finance, 53(4), 380–392. https://doi.org/10.1016/j.qref.2013.08.001
Grinsted, A., Moore, J. C., & Jevrejeva, S. (204). Application of the cross wavelet transform and wavelet coherence to geophysical time series. Nonlinear Processes in Geophysics, 11(5/6), 561–566. https://doi.org/10.5194/npg-11-561-2004
Herwartz, H., & Rohloff, H. (2018). Less bang for the buck? Assessing the role of inflation uncertainty for US monetary policy transmission in a data rich environment (cege Discussion Paper No. 358). Center for European, Governance and Economic Development Research. https://www.econstor.eu/handle/10419/188981
Hudgins, L., Friehe, C. A., & Mayer, M. E. (1993). Wavelet transforms and atmospheric turbulence. Physical Review Letters, 71(20), 3279–3282.            https://doi.org/10.1103/PhysRevLett.71.3279
Ilzetzki, E., & Végh, C. A. (2008). Procyclical fiscal policy in developing countries: Truth or fiction? (NBER Working Paper No. 14191). National Bureau of Economic Research.    https://doi.org/10.3386/w14191
International Monetary Fund (IMF). (2018). Fiscal monitor: Managing public wealth.  https://www.imf.org/en/Publications/FM/Issues/2018/10/04/fiscal-monitor-october-2018
Jfari Samimi, A. J., Montazeri Shorkchali, J., & Gardabi, A. (2014). Asymmetric impact of budget deficit on Iran's economic growth: Evidence from Smooth Transition Regression (STR) model. Iranian Journal of Applied Economic Studies, 3(12), 111–128.        https://aes.basu.ac.ir/article_1002.html  [In Persian]   
Kaminsky, G. L., Reinhart, C. M., & Végh, C. A. (2004). When it rains, it pours: Procyclical capital flows and macroeconomic policies. In M. Gertler & K. Rogoff (Eds.), NBER Macroeconomics Annual 2004, Volume 19 (pp. 11–53). The MIT Press.              https://www.nber.org/chapters/c11033
Kryeziu, N., & Hoxha, E. (2021). Fiscal deficit and its effects on economic growth: Empirical evidence. International Journal of Finance & Banking Studies, 10(1), 62–70.              https://doi.org/10.20525/ijfbs.v10i1.1026
Leland, H. E. (1968). Saving and uncertainty: The precautionary demand for saving. The Quarterly Journal of Economics, 82(3), 465–473. https://doi.org/10.2307/1879518
Mehnatfar, Y., Cheshm Oghlideh, M., & Aghaei, M. (2023). Investigating the relationship between budget deficit and economic growth using the system generalized method of moments (SYS-GMM). Journal of Industrial Economics Research, 7(24), 103–118.    https://doi.org/10.30473/indeco.2023.65586.1368 [In Persian].
Molaee, M., & Golkhandan, A. (2013). Long-run and short-run effects of budget deficit on Iran's economic growth (considering external debt variable). Quarterly Journal of Economic Strategy, 2(5), 109–132. https://econrahbord.csr.ir/article_103236.html [In Persian]
Montazeri, J., & Zahed Ghoravi, M. (2024). The non-linear effect of budget deficit on Iran's economic growth. Barresi-ye Masaele Eghtesade Iran (Review of Iran's Economic Issues), 11(1), 341–371. https://www.doi.org/10.30465/ce.2025.48191.1953 [In Persian].
Mutascu, M. (2018). A time-frequency analysis of trade openness and CO2 emissions in France. Energy Policy, 115, 443–455. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2018.01.031
Nazari, M., Asadi, E., & Imanian, M. (2023). Uncertainty, budget deficit and economic growth in OPEC member countries. Energy Sources, Part A: Recovery, Utilization, and Environmental Effects, 45(2), 3519–3529. https://doi.org/10.1080/15567036.2023.2185244
Ncube, M., & Eliphas, N. (2013). Inflation uncertainty and output. In Monetary policy and the economy in South Africa (pp. 25–39). Palgrave Macmillan UK.          https://doi.org/10.1057/9781137332414_2
Ng, E. K., & Chan, J. C. (2012). Geophysical applications of partial wavelet coherence and multiple wavelet coherence. Journal of Atmospheric and Oceanic Technology, 29(12), 1845–1853.    https://doi.org/10.1175/JTECH-D-11-00216.1
Onwioduokit, E. A., & Bassey, G. E. (2013). Fiscal deficit and economic growth in the Gambia. International Journal of Current Research and Review, 5(22), 6–20.     https://ijcrr.info/index.php/ijcrr/article/view/17
Sargent, T. J., & Wallace, N. (1981). Some unpleasant monetarist arithmetic. Federal Reserve Bank of Minneapolis Quarterly Review, 5(3), 1–17.              https://www.minneapolisfed.org/research/qr/qr531.pdf
Taheri Bazkhaneh, S., & Sadraara, M. (2024). Economic policy uncertainty and stock market return in Iran; New evidence based on wavelet transform and time-frequency domain analysis. Journal of Economic Policy and Research, 3(4), 1–30.     https://doi.org/10.22034/jepr.2024.142461.1201 [In Persian].
Taheri Bazkhaneh, S., & Seifi Khodshahri, H. (2021). Revisiting the relationship between inflation and its uncertainty in Iran: An application of continuous wavelet transform. Iranian Economic Journal of Macroeconomics, 16(32), 147–169.   https://doi.org/10.22080/iejm.2023.24407.1936 [In Persian]
Tiwari, A. K., Mutascu, M., & Andries, A. M. (2013). Decomposing time-frequency relationship between producer price and consumer price indices in Romania through wavelet analysis. Economic Modelling, 31, 151–159. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2012.11.022
Tornell, A., & Lane, P. R. (1999). The voracious effect. American Economic Review, 89(1), 22–46. https://doi.org/10.1257/aer.89.1.22
Torrence, C., & Compo, G. P. (1998). A practical guide to wavelet analysis. Bulletin of the American Meteorological Society, 79(1), 61–78. https://doi.org/10.1175/1520-0477(1998)079

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 12 مرداد 1404
  • تاریخ بازنگری: 20 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش: 25 آبان 1404
  • تاریخ انتشار: 01 دی 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار