اثر عدم‌قطعیت جهانی بر بازده بازار سهام ایران با تأکید بر نقش کیفیت نهادی- شواهدی از مدل رگرسیون آستانه‌ای

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

10.22034/jepr.2026.145108.1331

چکیده

بازار سهام به‌عنوان یکی از ارکان حیاتی نظام مالی، همواره تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله متغیرهای کلان اقتصادی و عدم‌قطعیت جهانی قرار دارد. در این تحقیق، با استفاده از داده‌های فصلی دوره 1388 تا 1403 و روش رگرسیون آستانه‌ای، نقش آستانه تغییرات کیفیت نهادی در شکل‌دهی رابطه بین بازده سهام ایران و عدم‌قطعیت جهانی بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد که تغییرات کیفیت نهادی یک نقطه آستانه دارد (56/0-) که بر اثرگذاری نرخ ارز، قیمت نفت و عدم‌قطعیت جهانی بر بازار سهام تأثیرگذار است و بازار سهام را به دو رژیم رفتاری تقسیم می‌کند. در رژیم اول، زمانی که تغییرات کیفیت نهادی پایین‌تر از این آستانه است، قیمت نفت، نرخ ارز و عدم‌قطعیت جهانی تأثیر منفی و معنادار بر بازده سهام دارند، اما کیفیت نهادی به‌صورت مثبت و مؤثر عمل می‌کند؛ این موضوع نشان می‌دهد حتی در شرایط نهادی ضعیف، بهبودهای نهادی می‌تواند رشد بازار سهام را تسهیل کند. در رژیم دوم، پس از عبور از آستانه، اثر کیفیت نهادی همچنان مثبت باقی می‌ماند و سایر متغیرها نیز تأثیری مثبت بر بازده سهام دارند. بنابراین، لازم است بهبود کیفیت نهادی به‌عنوان ابزاری حیاتی برای مقاوم‌سازی بازار سرمایه در برابر نوسانات داخلی و جهانی به کار گرفته شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 01 تیر 1405
  • تاریخ دریافت: 22 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری: 23 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش: 01 تیر 1405
  • تاریخ انتشار: 01 تیر 1405